Đi qua nhiều vùng đất thưởng thức bao món khác nhau nhưng mỗi khi nghe
tới cá bống, tôi lại muốn về thăm Quảng Ninh, nơi mảnh đất tôi sinh ra
có món cá bống kho lá ổi đậm đà, dân dã trở thành niềm da diết khi nhớ
về xứ biển.Cá bống kho lá ổi phải là loại bống thật nhỏ, càng nhỏ càng ngon. Cá bống đem về, thoạt tiên sẽ được cho vào rổ, lấy một ít lá sả hái ở vườn rau sau nhà, kèm thêm một ít muối sống và xoa nhẹ cho cá sạch vảy, hết nhớt. Công đoạn này phải làm vừa đều tay vừa nhẹ nhàng, để bụng cá đầy trứng không bị bung vỡ. Sau đó, cho cá vào nồi đất, rưới nước mắm xăm xắp, ướp đường, một ít nước màu và vài củ hành xắt nhuyễn. Cá thường được ướp từ một đến một tiếng rưỡi đồng hồ, cho gia vị thấm đều, cá săn cứng, thịt dai dẻo hơn.
Búp ổi, lá ổi non hái về, rửa sạch. Vò nát lá ổi, rải một lượt lá ổi đáy nồi, rồi cứ thế một lớp lá ổi, một lớp cá bống, trên cùng cho lớp lá dày. Băm thêm quả ớt đỏ, cho vào nồi ít gia vị, chờ nóng nồi mới cho xấp xấp nước, đổ nước hàng (kẹo đắng) sao cho trong nồi có màu vàng sậm.
Cá bống kho lá ổi nghe thì đơn giản, nhưng đảo cá, thêm bớt lửa thế nào đều phụ thuộc vào tay nghề người chế biến. Người Quảng Ninh thường nhóm củi cho vừa lửa khi bắt đầu kho, lúc nồi cá sôi lên thì để lửa liu riu cho nước kho đặc lại dần. Người Quảng Ninh ít khi nêm hạt tiêu ngay từ đầu, mà chờ đến khi nước kho gần cạn hết mới rắc đều tiêu khắp nồi. Sau đó, họ rưới thêm vài muỗng mỡ nhỏ rồi nhanh tay bắc ra khỏi bếp. Lúc này nồi cá dậy mùi thơm nức, những con cá bống hòa với lớp nước kho màu vàng cánh gián, nhìn rất ngon mắt! Nồi cá kho ngon là khi ăn vừa có vị ngọt của cá, vị béo ngậy của nước mỡ và bùi bùi của lá ổi, dai dai của con cá được kho khô săn chắc.
Dạo nọ, tôi bước vào một nhà hàng lớn giữa thành phố Hà Nội, giật mình khi cầm thực đơn và thấy cái tên cá bống kho lá ổi nằm ngay trang đầu. Chợt mừng sao khi món ăn của quê nhà nay được nâng niu ở nơi đất khách, và bồi hồi như vừa gặp lại một người bạn thuở thơ ấu đã lâu ngày xa nhau...
Mở gian hàng và quảng cáo miễn phí trên hệ thống Ẩm thực số 1 tại Việt Nam, hơn 40 ngàn thực khách truy cập mỗi ngày xem tiếp >>>
Văn hóa ẩm thực 
